Şeker pancarında kampanya bitti, hesap yeni başlıyor

Pancar söküm sezonu ovamızda büyük ölçüde tamamlandı. Kantar önlerindeki römork kuyrukları azaldı, üreticiler şimdi alacakları ödemenin hesabını yapıyor. Bu yıl verim açısından fena bir sezon geçirmedik. Ancak verimin iyi olması, kazancın da iyi olduğu anlamına gelmiyor.

Gübre, mazot ve ilaç fiyatlarındaki artış, dekar başı maliyetleri geçen yıla göre ciddi biçimde yükseltti. Görüştüğüm üreticilerin önemli bir kısmı, maliyetlerini tam olarak hesaplamadan ekim yaptıklarını söylüyor. Tarlada geçen emeği, kendi traktörünün yıpranmasını hesaba katmayan çok sayıda çiftçimiz var. Bu da kâr ettiğini sanıp aslında yerinde sayan bir üretici profili ortaya çıkarıyor.

Benim yıllardır önerdiğim basit bir yöntem var: Her tarla için ayrı bir defter tutmak. Tohumdan hasada kadar yapılan her harcamayı ve her işçilik gününü yazmak, sezon sonunda gerçek tabloyu gösterir. Bunun için karmaşık programlara gerek yok, bir okul defteri bile yeterli. Ölçmediğimiz şeyi yönetemeyiz.

Ortak makine kullanımı da maliyetleri düşürmenin etkili yollarından biri. Küçük arazilere sahip üreticilerin her birinin ayrı söküm makinesi alması ekonomik değil. Kooperatifler aracılığıyla ortak makine parkları kurmak, hem yatırım yükünü hafifletir hem de bakım maliyetlerini paylaştırır. Bazı köylerimizde bunun başarılı örneklerini görüyoruz.

Toprak analizi ise hâlâ ihmal edilen bir konu. Gübrenin ihtiyaçtan fazla kullanılması hem cebe hem de toprağa zarar veriyor. Birkaç yüz liralık bir analiz, binlerce liralık gereksiz gübre harcamasını önleyebilir. İlçe tarım müdürlükleri bu konuda yönlendirme yapmaya hazır.

Pancar, ovamızın ekonomisinde hâlâ önemli bir yere sahip. Bu ürünü sürdürülebilir kılmanın yolu, üretim maliyetlerini bilinçli biçimde yönetmekten geçiyor. Kış ayları, bir sonraki sezonun planını yapmak için en uygun zaman.